ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК – ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУЫ: ҚАЗІРГІ КҮЙІ МЕН ӨСУ ПЕРСПЕКТИВАСЫН БАҒАЛАУ

3 151 рет оқылды, 172 пікір жазылды, 26 09 2017 12:18

Қазақстан Республикасы қазіргі күнде экономикалық өсімнің жоғары қарқынның қамтамасыз ететін отын-энергетикалық, металлургиялық және химиялық кешендерді иеленеді.
Шикізат ресурстарын өндіру мен экспорттауды қарқынды дамыту ел экономикасының дағдарыстан шағуын және соңғы үш жылдағы экономикалық өсімінің жоғары деңгейін қамтамасыз ете алды.

Ел экономикасының 2003 жылғы даму нәтижесі, көптеген өлшемдер бойынша болжанған межеден жоғары болды және Қазақстан Республикасының үкіметі 2004 жылғы болжалда бұл межеге жақсы тұсына қарай дәйекті тұрғыдан өзгерістер енгізді.
Қазақстандағы 2003 жылы өндірілген жалпы ішкі өнімнің көлемі 2002 жылмен салыстырғанда өсті, яғни 109,1% құрады.

2000-2003 жж. жалпы ішкі өнімнің динамикасы,
млрд. теңгемен
Қаңтар-қыркүйек 2000 ж. 1927.0
Қаңтар-қыркүйек 2001 ж. 2485.0
Қаңтар-қыркүйек 2002 ж. 2798.0
Қаңтар-қыркүйек 2003 ж. 3270.2

Жалпы ішкі өнімнің 9,1% өсімі, ең біріншіден өндірістің жоғары қарқынымен, яғни өндіріс, ауыл шаруашылығы, құрылыспен байланысты болды. Нақты сектордағы өндіріс көлемінің өсуі көлікпен байланыстағы, сонымен қатар саудадағы өнім өндіру қызметінің ұлғаюына септігін тигізді.

2003 ж. Қазақстандағы жалпы ішкі өнімнің құрылымы

Ауыл, орман, балық шаруашылығы 7.2

Өнеркәсіп 29.1

Құрылыс 5.5

Сауда 11.9

Көлік және байланыс 12.2

Басқа салалар, қызмет жасау 28.7

Басқалары 5.4

ҚР Статистикалық агенттік мәліметі

Қарастырылып отырған кезеңде жалпы ішкі өнімдегі тауар өндірісі мен қызмет көрсету өндірісінің үлес салмағы 41,8 % және 52,8% сәйкес пайызды құрады, алайда жалпы ішкі өнім өндіруде негізгі үлесті, бұрынғысынша өндіріс саласы иемденеді (29,1%).

Өндірістік өнім көлемі 2003 жылы 2002 жылға қатынаста 8,3% — ке ұлғайды және қазіргі бағамен 2520,6 млрд. теңгені құрады. Тау-кен өндірісінде өнім өндіру көлемі алдыңғы 2002 жылғы кезеңмен салыстырғанда 8,1%, ал өнім өндеуде – 8,7%, электр энергиясын, газ бен су өндіру мен бөлуде – 6,9% ұлғайды.

Қазақстанның сыртқы саудасы да қарастырып отырған кезеңде өсімді байғатты. Қазақстанның сыртқы сауда айналымы (ұйымдаспаған сауданы есептемегендегі кедендік статистикалық мәлімет бойынша) 2003 жылдың қаңтр-қазанында 17116,9 млн. АҚШ долларын құрады және 2002 жылдың қаңтар-қазанымен салыстырғанда 32% — ке ұлғайды, оның ішінде экспорт – 10552,8 млн. АҚШ долларын (38% — ке ұлғайды), импорт – 6564,1 млн. АҚШ долларын құрады (24% — ке ұлғайды).

2003 жылы Қазақстан Республикасының кәсіпорындарының әлемнің 149 елінде сауда серіктестері болды (2002 жылының қаңтар-қыркүйек айларында – 153). Қазақстанның негізгі сауда серіктестері Ресей Федерациясы, Европалық Одақ елдері, Қытай, Бермуд аралдары және Оңтүстік Америка елдері болып табылады.

Экспорттың тауарлық құрылымында шикізат тауарлары басымдық көрсетеді, мәселен минералдық өнімдерге барлық экспорттың 65% келеді. Алдыңғы жылмен салыстырғанда шикі мұнай өнімдерін жөнелту — 52%, көмірді — 38%, руда мен темір қосындыларын — 48%, марганецті — 17%, хромды — 12%, табиғи газды — 15% шығару ұлғайды.

Импортталынатын тауарлардың негізгі тобы – машиналар, жабдықтар мен көлік құралдарының көлемі 2002 жылдың қаңтар-қыркүйегіндегі деңгейден 14% — ке ұлғайды.

Жеке тауар айналымының көлемі (қоғамдық тамақтандырудың айналымынсыз) есептегі кезең аралығында 754,2 млрд. теңгені құрады және 2002 жылдың қаңтар-қыркүйегімен салыстырғанда 9,9% — ке ұлғайды.

Инвестициялар. Мемлекет қазіргі таңда шетелдік капиталды кең көлемде тарта түсуге, осы үшін кешенді қолайлы факторларды орнатуға бағыт ұстап отыр. Қазақстандағы инвестициялық іс-әрекет қаржыландырудың ішкі және сыртқы көздерінің арқасында өндіру процесін жандандыруға бағытталған.

Әлемдік банктің Қазақстанды инвестиция үшін ең қолайлы әлемнің 20 елінің санатына ендіруі ел экономикасының дамуына берілген жақсы баға деуге болады. Осы орайда атап өтер болсақ, тәуелсіздігіміздің жариялағалы бергі жылдар аралығында ел экономикасына АҚШ – тың 21 млрд. долларынан астам қаржы тартылды.

Қазақстанның бұгінгі күнде әлемдік қауымдастықта нарықтық экономикасы бар ел ретінде мойындалғанын атап кету қажет және еліміз ТМД елдерінің арасында бірінші болып инвестициялық рейтингке ие болды.

Қазақстан экономикасына келген инвестициялық салым, мұнай-газ саласын қоса есептегенде, 2003 жылдың қаңтар – қыркүйегінде 729,6 млрд. теңгені құрады, ал бұл, 2002 жылдың сондай айдағы көрсеткішімен салыстырғанда 10,8%-ке артық.

Кесте 3

Қазақстан экономикасына 2002-2003 жж. қаңтар – қыркүйек айларында түскен инвестиция ағымы

Қаңтар-қыркүйек 2000 ж. 344.0

Қаңтар-қыркүйек 2001 ж. 512.0

Қаңтар-қыркүйек 2002 ж. 671.0

Қаңтар-қыркүйек 2003 ж. 729.0

ҚР Статистикалық агенттік мәліметі

Ел экономикасының приоритетті салалары мұнай мен табиғи газ өндіру (негізгі капиталдағы инвестицияның жалпы көлемінің 44%), көлік және байланыс (19%), қозғалмайтын мүлікпен операция (9%), өңдеу өнеркәсібі (8%) болып табылады.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік бюджетіне түскен кіріс көлемі, еліміздің қаржы министрлігінің мәліметі бойынша 2003 жылдың соңына дейін 838,7 млрд. теңгені құрады, бұл 2002 жылдық аталмыш кезеңімен салыстырғанда 26,2 % артық, ал шығындар мен несиелеу – 859,7 млрд. теңгені құрады (35,1 % артық). Бюджет дефициті 21 млрд. теңгені құрады.

Екінші деңгейдегі банктердің экономика саласына салған кредиттік салымы, ұлттық банктің мәліметі бойынша 2003 жылы 924,3 млрд. теңгені құрады, және олардың тұрақты өсуі байқалуда. Кредиттік салымдардың жалпы көлемінде ұзақ мерзімді кредиттік салымдардың үлесі 62,2%, шетел валютасы салымындағы үлес 54,9% құрады. Банк жүйесіндегі депозиттер көлемі 759,2 млрд. теңгені құрады, бұл 2002 жылмен салыстырғанда 36,4%-ке артық, оның ішінде тұрғындардың депозиттік салымы 319,8 млрд. теңге болды, бұл 2002 жылымен салыстырғанда 36,7%-ке көп.

Қазақстанда орта және шағын бизнестің қалыптасуы мен дамуына үнемі баса назар аударылады. Қазіргі күнде шағын бизнес ел бюджетінің 11% — қалыптастырады, және оның жылпы ішкі өнімдегі үлесі 17%-ті құрайды. Статистикалық агенттіктің мәліметі көрсетіп отырғандай, бірқатар салаларда шағын бизнестің үлесі айтарлықтай жоғары, мәселен саудада 94,6%, қонақ үй мен ресторан бизнесінде 90,9%.

Осы көрсеткіштер, сарапшылардың пікірі бойынша дамыған елдердің деңгейімен бара-бар, ондағы шағын бизнестің үлесі 60-90%-ті құрайды. Алайда, егер онда шағын бизнес жалпы ішкі өнімнің 60-тан 90% дейін үлесін құраса, ал біздің елімізде бұл көрсетікш 17% құрайды.

Аталмыш көрсеткіштер осы сектордың дамуын бағалауда сандық емес, сапалық өлшемнің қажеттілігін көрсетеді.

Тұтас алғанда, республика азаматтары үшін ең танымал және үйреншікті сфера, заңды тұлға құрмай-ақ жеке кәсіпкерлікпен айналысу болып табылады. Жеңілдетілген тіркеу мен салық салу, шағын бизнестің аталмыш сферасына осы бизнестің 281 субъектісін тартты (557 мың адам) – яғни шағын бизнестің жалпы үлесінің – 72,5%.

Шағын бизнес, әсіресе сауда, қызмет көрсету, ауыл шаруашылығы сфераларында кең таралған. Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ең көп саны Оңтүстік Қазақстан облысында – 16,6%, Алматыда — 13%, Алматы облысында – 12,4%. Осы аймақтарда шағын бизнесте қызмет ететіндердің үлесі ең көп көрсеткішті құрайды. Аталмыш сектордың төмен белсенділігі Қызылорда (2,1%), Маңғыстау (2,2%), және Атырау (2,3%) облыстарында байқалады. Шағын бизнес субъектілерінің алған кірісі жағынан Алматы жетекші орынды иеленеді – 24,9%.

Кесте 4

Облыстар бойынша шағын кәсіпорындардың үлесі, %-те

Оңтүстік Қазақстан обл. 16.60%

Алматы 13.00%

Алматы обл. 12.40%

Қызылорда обл. 2.10%

Маңғыстау обл. 2.20%

Атырау обл. 2.30%

Басқалар 51.40%

ҚР Статистикалық агенттік мәліметінің негізінде

Республикада 2003 жылдың 1-желтоқсанына дейін 189016 шаруашылық субъектілер (заңды тұлғалар) тіркелген, оның ішінде жұмыс атқаратындары -141776, олардың қатарындағы шағын заңды тұлғалар – 130113. Қызмет атқарып отырған заңды тұлғалардың ішіндегі шағын кәсіпорындар саны 105693, оның ішінде шағын бизнес субъектілері – 92642.

Президенттің тапсырмасы бойынша үкімет дайындаған 2003-2004 жылғы бағдарламада белгіленген мемлекеттік шара шағын және орта бизнес саласындағы қызмет атқаратын кәсіпорындар санын 500 мыңға дейін, ал ондағы жұмыс істейтіндер санын екі миллион адамға дейін көбейтуге мүмкіндік береді. Нәтижесінде, бұл шағын және орта бизнес субъектілері өндіретін жалпы ішкі өнім көлемін 25% жеткізуге мүмкіндік береді.

Қазақстан Республикасының әлеуметтік дамуы айтарлықтай оңды жетістіктерімен сипатталады. Қазіргі күнде ел тұрғындарының жағдайын жақсарту бағытында белсенді саясат жүргізілуде, мәселен зейнетақыны жоғарылату бағытында қайта есептеу жүріп жатыр. Тұрғындардың кірісі мен жалақысының орта деңгейі ұлғайды. Осы орайда, Қазақстанның әлеуметтік дамуының оңды үрдістері туралы келесідей мәліметтер айғақ береді:

2003 жылдың қыркүйек айындағы бағам бойынша тұрғындардың жан басына шаққандағы орталай ақшалық кірісі 10008 теңгені құрады және 2002 жылдың сол айымен салыстырғанда 16,8%, ал ақшалай кіріс 10,3% өсті.

Қызметкерлерге бөлінген айлық жалақының орта деңгейі 2003 жылдың қырүйегінде 23566 теңгені құрады және 2002 жылдың сол айымен салыстырғанда 13,8 %, ал нақты жалақы төлемі 7,4% өсті.

Жұмыссыздардың саны 2003 жылы сараптамалық бағалау бойынша 644,1 мың адамды құрады, экономикалық белсенді тұрғындардың санының

Кесте 5

Экономикалық белсенді тұрғындардың жалпы санындағы тіркелген жұмыссыздардың үлесі, %

Қаңтар-қыркүйек 2000 ж. 3.9

Қаңтар-қыркүйек 2001 ж. 2.9

Қаңтар-қыркүйек 2002 ж. 2.9

Қаңтар-қыркүйек 2003 ж. 2.0

ҚР Статистикалық агенттік мәліметі

жұмыссыздық деңгейі 8,3%, оның ішінде сол жылдың қазаң айының аяғында жұмыспен қамтамасыз ету орталықтарында тіркелген азаматтардың саны – 153,4 мың адамды құрады, ал олардың экономикалық белсенді тұрғындардың санындағы үлесі – 1,9,% болды.

Қазақстанда жұмыс атқарып отырған кедейлікті қысқарту бағдарламасының арқасында, 2005 жылға таман еліміздегі жұмыссыздардың деңгейі 2002 жылғы 9,4%-тен 8,1%-ке қысқаруы, ал жалпы ішкі өнім жан басына шаққанда 2028 АҚШ долларын құрау тиіс.

Жоғарыда көрсетілген бағдарламаны кешенді шешу мақсатында Қазақстан үкіметінің тарапынан Мемлекеттік агро азық-түліктік бағдарламасын орындау мен ауылды жерлердегі жағдайды сапалы тұрғыда жақсартуды қамтамасыз ететін кешенді шаралар қолға алынып отыр. Сонымен қатар, индустриалдық-инновациялық даму мен ғылым, білім беру және тұрғындардың кәсіби квалификациясының қазіргі заманғы және тиімді жүйесін қалыптастырудағы Мемлекеттік бағдарламаны жүзеге асыру бойынша да бірқатар шаралар қарастырылған.

Одан бөлек, шағын кәсіпкерлікті, өндірістік және әлеуметтік құрылымды дамыту, тұрғындардың зейнетақысы мен әлеуметтік деңгейін, мемлекетік қызметкерлер мен бюджеттік сфера жұмысшыларының жалақысын жоғарылатуды, астананы дамытуды көздейтін кешенді шараларды жүзеге асыру қолға алынып отыр.

Қазіргі күнде Қазақстан экономикасының дамуы, ел Президентінің белгілеген дамудың орта мерзімдік агро азық-түліктік және индустриалдық-инновациялық бағдарламалары бойынша жүзеге асырылуда. Ауылдық аймақтардағы жағдайды түзету мақсатында Президенттің 2003-2005 жж. ауылды дамыту жылдары ретінде жариялау туралы шешімі қабылданды, және осы жылдар аралығындағы мақсатты түрде жүргізілетін аграрлық саясат ауылды дамытуға және депрессивті, экологиялық және экономикалық болашағы жоқ территориялардағы тұрғындарды қолайлы аймақтарға көшіру мен оларды жұмыспен қамтуға бағытталған. 2003-2005 жж. Ауылды дамыту жылдары деп жарияланғанына байланысты ауылдық аймақтарды дамыту Бағдарламасы аясында ауыл экономикасына 150 миллиардтан астам теңге салу көзделіп отыр. Тек осы мақсаттарға 2004-2005 жж. Мемлекеттік бюджеттен әр жылға 15 миллиард теңгеден ауылдық білім беру мекемелеріне, денсаулық сақтау мен сумен қамту объектілеріне қаржы бөліну көзделген. Аграрлық саясаттың жүргізілінуі тұрғындардың әлеуметтік тұрақтылық деңгейінің өсуіне, ауыл тұрғындарының әлеуметтік-экономикалық жағдайларының жақсаруы мен ауылдағы әлеуметтік қызмет көрсету сферасының кеңеюіне қолғабыс етеді.

Елімізде, алдыңғы уақытта 2015 жылға дейінгі индустриалдық-инновациялық даму Бағдарламасында белгіленген міндеттерге сәйкес өндіріс дамуы жүзеге асырылады, оның аясында шикізаттық бағыттағы экономикалық жүйеден жаңа ғылыми-техникалық жаңалықтарды қолданатын қайта өңдеу кәсіпорындарын құруға өту жоспарланып отыр. Ал бұл, өз кезегінде экономиканың әлемдік нарықтағы бәсекелесу қабілеттілігін көтеруге, қайта өңдеу өнеркәсібінің (машина жасау, мұнай және газ өңдеу, химиялық сала, т.б.) әртұрлі салаларын дамытуға мүмкіндік береді.Бағдарламаның негізгі міндеті ішкі жалпы өнімді 2015 жылға дейін 2000 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 3,5 есе ұлғайту болып табылады. Осы орайдағы бағдарламаның негізгі мақсаты – жеке секторды жоғары қосылған өнімдерді жасауға стимулдандыратын кәсіпкерлік ахуалды, бәсекелестік ортаны, қоғамдық институттар жұйесін құру болып табылады. Индустриалдық-инновациялық бағдарламаның негізгі бағыттары – машина жасау, мұнай-газ секторы мен транспорт салаларын дамыту.

Перспективадағы инвестициялық саясатты жүзеге асырудың негізгі бағыттары — өнеркәсіптік сектордың индустриалдық-инновациялық даму бағдарламаларын мемлекеттік қаржыландыру, Астананы дамыту бағдарламасы, тұрғындардың әлеуметтік дамуы, кедейшілік пен жұмыссыздық болып табылады. 2004 жылдың ағымында индустриалдық-инновациялық бағдарламаның шеңберінде белгіленген шараларды жүзеге асыру үшін мемлекеттік бюджеттен Даму банкісінің жарғылық капиталы мен оның кредиттік ресурстарын – 12 миллиард геңге, құрылып жатқан Қазақстан инвестициялық қорын – 23 миллиард теңгеге, Инновациялық қорды – 3 миллиард теңгеге, және экспортты сақтандыру Корпорациясын құру үшін 7,7 миллиард теңгеге ұлғайтуға қаржы бөлу көзделіп отыр.

Қазақстан экономикасының даму прогресі, өнеркәсіптің шикізаттық салаларына шетелдік инвестицияларды тартуда, қаржылық сферадағы құрылымдық-институционалдық өзгерістерді жүзеге асырудағы мемлекеттік саясаттың жүргізілгендігінің арқасында, елімізде солар арқылы ұзақ мерзімдегі болашақта постиндустриалдық сервистік-технологиялық дамуды қамтамасыз ететін өмір деңгейі мен қаржылық ресурстардың өсуі жүруде. Қазақстан Республикасы, осыған байланысты, қолайлы экономикалық жағдайларды орнатуға, сонымен қатар әлемдік шаруашылыққа интеграциялану мен ашық экономикаға өту үшін қажетті әрекеттерді бірізді жүзеге асырып отыр.

172 Comments on "ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК – ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУЫ: ҚАЗІРГІ КҮЙІ МЕН ӨСУ ПЕРСПЕКТИВАСЫН БАҒАЛАУ"

  1. I am really loving the theme/design of your weblog. Do you ever run into any web browser compatibility issues? A number of my blog audience have complained about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Firefox. Do you have any suggestions to help fix this problem?

    http://www.zvodretiluret.com/

  2. Howdy very nice site!! Guy .. Beautiful .. Superb .. I’ll bookmark your website and take the feeds additionallyKI am happy to seek out so many useful information here in the post, we’d like develop more strategies on this regard, thank you for sharing. . . . . .

    http://www.zvodretiluret.com/

  3. A round of applause for your blog post.Really thank you! Keep writing.

    http://www.boliviahop.com/

  4. Really enjoyed this article.Really thank you! Cool.

    https://www.youtube.com/watch?v=LydvSqWqwlM

  5. «Woah! I’m really digging the template/theme of this site. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s challenging to get that perfect balance» between user friendliness and visual appearance. I must say you have done a fantastic job with this. In addition, the blog loads super fast for me on Opera. Superb Blog!»»

    http://www.empiretodayprofessional.com/

  6. I think this is a real great blog post.Really looking forward to read more. Want more.

    http://cctvsystemsrilanka.com/cctv_colombo_Sri_Lanka.php

  7. «Say, you got a nice article.Thanks Again. Great.»

    https://www.youtube.com/watch?v=ubzRkPjUNxA

  8. A round of applause for your blog article.Thanks Again. Really Great.

    http://westvalleyhq.tumblr.com

  9. Say, you got a nice article post.Much thanks again. Cool.

    https://www.youtube.com/watch?v=dWaCTsBXYhI

  10. I appreciate you sharing this blog article.Thanks Again. Keep writing.

    https://www.youtube.com/watch?v=wa2XItFD_Hc

  11. Really appreciate you sharing this post.Much thanks again. Much obliged.

    https://ozstraps.co.nz/

  12. Im thankful for the blog.Really looking forward to read more. Great.

    http://www.icsi.edu/capitalmarketweek/UserProfile/tabid/4706/userId/2913075/Default.aspx

  13. Fantastic post.Really thank you! Great.

    http://privatelessons.co.in/

  14. Thank you for your blog.Really looking forward to read more. Will read on…

    https://www.securitieslawattorneys.net/clay-erickson-2/

  15. Really informative blog post.Much thanks again. Will read on…

    http://hs341.weebly.com

  16. Muchos Gracias for your blog.Really looking forward to read more. Will read on…

    https://mp3-youtube-converter.com/

  17. Really appreciate you sharing this blog article. Great.

    https://landlordcleans.wordpress.com/2018/08/14/melbourne-vacate-expert-advice/

  18. I cannot thank you enough for the post.Really thank you! Cool.

    twitter.com/OfficialKeezXXX

  19. I value the article.Really looking forward to read more. Much obliged.

    https://hillomaisteri.com/komplett-bank-kokemuksia/

  20. Really enjoyed this blog.Really thank you! Cool.

    https://www.youtube.com/watch?v=BE2g6-l6VtU

  21. Thanks so much for the blog post.Much thanks again. Great.

    https://www.facebook.com/Lincoln-Towing-Seattle-WA-245826429410520/

  22. Thanks so much for the article. Fantastic.

    https://verbiton.com/under-bed-storage/

  23. I am curious to find out what blog platform you happen to be working with? I’m having some small security problems with my latest site and I would like to find something more secure. Do you have any suggestions?

    https://thepandemic.wordpress.com/

  24. Looking forward to reading more. Great blog.Really looking forward to read more.

    https://www.secretarrangement.co.uk/

  25. Thanks again for the post.Much thanks again. Keep writing.

    https://drive.google.com/file/d/1t2q_U5mAedXE9FudSsyIQZxgip8DTF-q/view

  26. I really liked your blog article. Keep writing.

    https://partypokerrakeback.org/

  27. I appreciate you sharing this blog article.Much thanks again. Will read on…

    https://shuttersfactory.biz/

  28. Muchos Gracias for your blog post.Much thanks again. Awesome.

    http://bit.ly/2PUHeJk

  29. I am so grateful for your article.Thanks Again.

    https://actizeet.com/

  30. A big thank you for your article.Really looking forward to read more. Really Great.

    http://www.Governmentjobsvacancies.com/

  31. I am so grateful for your post.Thanks Again. Keep writing.

    https://thebizqube.com/

  32. Very good article.Really looking forward to read more. Much obliged.

    https://hdmovieshome.com/movies/mission-impossible-fallout/

  33. Im obliged for the blog post.Much thanks again. Will read on…

    http://www.seobengaluru.com/

  34. I am so grateful for your blog article.Really looking forward to read more. Cool.

    http://emergic.org/2008/08/27/train-travel/#comment-158984

  35. Really enjoyed this blog. Awesome.

    https://e111cards.co.uk/

  36. I am so grateful for your blog post. Great.

    http://www.protraininghub.com/

  37. Enjoyed every bit of your article post.Really thank you! Much obliged.

    https://www.youtube.com/watch?v=8ZWvCvedGcQ

  38. Looking forward to reading more. Great article.Really looking forward to read more. Fantastic.

    http://masterpiecedollcollectors.com/registration/

  39. wow, awesome post.Much thanks again. Much obliged.

    http://www.keyfora.com/search/B00ZIMLBQW-hanging-clips

  40. I appreciate you sharing this blog post.Really looking forward to read more. Really Cool.

    https://varmepumper-pris.no

  41. Looking forward to reading more. Great article post.Thanks Again. Awesome.

    http://bestrechargeablebatteriesguide.com/category.php?search=glass+cleaning+cloths+B00OICE9FI

  42. Thank you ever so for you blog article.Really looking forward to read more. Cool.

    https://www.youtube.com/watch?v=dpmnNDan8_Y

  43. Hey, thanks for the blog.Much thanks again. Fantastic.

    https://www.youtube.com/watch?v=_AQXJjI-_cw

  44. Very good post.Really thank you! Will read on…

    https://travelleague.net/

  45. I would like to point out my love for your generosity for men and women who should have guidance on that area of interest. Your very own dedication to passing the message up and down was pretty helpful and have in most cases allowed professionals just like me to reach their targets. Your amazing helpful guideline implies a great deal a person like me and further more to my fellow workers. Thank you; from everyone of us.
    air max http://www.air-max.us.com

  46. I simply desired to appreciate you yet again. I am not sure the things that I might have followed in the absence of the entire concepts documented by you regarding that subject. It had been a real scary situation for me, but understanding the very professional technique you processed that forced me to leap with happiness. I’m just thankful for your advice and wish you realize what a powerful job that you are putting in teaching men and women all through your site. Probably you’ve never come across all of us.
    red bottom shoes http://www.redbottom-shoes.us.com

  47. I precisely wished to say thanks once more. I’m not certain the things I would have followed in the absence of those ways contributed by you relating to such a theme. This was a very frightful matter in my opinion, however , spending time with a new specialized manner you resolved that forced me to weep over fulfillment. Extremely happier for your support and then have high hopes you really know what an amazing job you happen to be accomplishing instructing men and women through your web blog. I know that you haven’t come across any of us.
    lacoste outlet http://www.outletlacoste.us.com

  48. I want to show thanks to this writer for bailing me out of such a scenario. Because of browsing throughout the world-wide-web and obtaining techniques which were not pleasant, I thought my entire life was done. Living without the presence of solutions to the issues you have fixed all through your good article is a critical case, and the kind which may have in a wrong way affected my career if I had not noticed the website. Your primary training and kindness in controlling almost everything was valuable. I am not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a point like this. I’m able to at this time look forward to my future. Thanks a lot very much for your professional and results-oriented guide. I will not hesitate to suggest your blog post to anybody who would need direction about this subject.
    nike polo shirts http://www.nikepolo.us

  49. My wife and i were absolutely contented that Ervin managed to complete his research through the entire precious recommendations he got out of the web pages. It’s not at all simplistic to simply always be handing out thoughts which other folks have been trying to sell. And now we figure out we need the writer to be grateful to for that. All the illustrations you have made, the straightforward blog navigation, the friendships you can make it possible to foster — it’s most astonishing, and it is assisting our son and us understand this theme is amusing, and that is extremely vital. Many thanks for everything!
    chrome hearts http://www.chromehearts.com.co

  50. A lot of thanks for your entire hard work on this website. My mother take interest in working on research and it is obvious why. My spouse and i learn all about the lively way you present good secrets via the web site and as well encourage participation from some other people on that matter and our daughter is always understanding a great deal. Take pleasure in the rest of the year. You’re doing a glorious job.
    curry 4 http://www.curry4shoes.us.com

  51. I’m just commenting to make you understand what a impressive encounter my friend’s daughter found reading your web site. She came to find a good number of issues, most notably what it is like to have a very effective helping mindset to make many more very easily have an understanding of various problematic subject areas. You actually surpassed our expected results. Thanks for distributing those valuable, dependable, explanatory and as well as cool thoughts on this topic to Kate.
    michael kors outlet online http://www.outletonline-michaelkors.us.org

  52. A lot of thanks for all of your effort on this site. Gloria take interest in participating in investigation and it’s really simple to grasp why. My spouse and i notice all concerning the powerful method you create very helpful guides by means of this web blog and as well as recommend contribution from visitors on the point plus our own princess is truly being taught a lot. Take advantage of the rest of the new year. You are always performing a remarkable job.
    hyperdunks http://www.nike-hyperdunk.us.com

  53. I simply needed to thank you very much all over again. I’m not certain the things I would’ve used in the absence of these opinions provided by you on this situation. This was a real terrifying difficulty for me, nevertheless observing a specialised style you processed that took me to weep with fulfillment. I will be happier for this guidance as well as expect you find out what an amazing job you happen to be putting in educating some other people with the aid of your webpage. I am sure you haven’t encountered any of us.
    reebok outlet http://www.reebokoutlet.us.org

  54. I actually wanted to send a quick message to appreciate you for these lovely ideas you are sharing at this site. My considerable internet research has now been compensated with extremely good ideas to share with my family and friends. I ‘d believe that many of us website visitors actually are really lucky to dwell in a good website with very many awesome people with helpful solutions. I feel rather lucky to have discovered your entire webpages and look forward to plenty of more awesome minutes reading here. Thanks once more for everything.
    ultra boost http://www.ultraboost.us.com

  55. I actually wanted to develop a small comment in order to express gratitude to you for these great instructions you are giving out at this website. My particularly long internet search has now been paid with incredibly good concept to talk about with my best friends. I ‘d suppose that most of us readers actually are undoubtedly lucky to live in a really good website with very many perfect individuals with good tactics. I feel truly lucky to have seen your entire website and look forward to so many more cool times reading here. Thank you once again for everything.
    kyrie 4 http://www.kyrie4.org

  56. I must voice my love for your kindness supporting those who need guidance on this one study. Your personal dedication to getting the message all through ended up being definitely interesting and have specifically allowed workers just like me to realize their pursuits. Your new useful tips and hints means much to me and still more to my office workers. Warm regards; from everyone of us.
    off white http://www.offwhiteclothing.us.com

  57. I just wanted to compose a word in order to express gratitude to you for some of the fantastic instructions you are giving on this site. My prolonged internet search has at the end been paid with useful know-how to write about with my friends. I ‘d point out that many of us website visitors actually are unquestionably fortunate to dwell in a remarkable network with many outstanding professionals with good secrets. I feel extremely fortunate to have come across your web pages and look forward to plenty of more fun times reading here. Thank you once more for a lot of things.
    chrome hearts http://www.chromehearts.name

  58. I want to express my gratitude for your kindness for those people who should have assistance with the question. Your real dedication to getting the solution up and down has been amazingly insightful and has consistently empowered most people like me to attain their goals. Your amazing insightful hints and tips means much to me and far more to my office workers. With thanks; from everyone of us.
    moncler http://www.monclersoutlet.us.com

  59. My wife and i felt absolutely lucky John managed to complete his basic research through the entire precious recommendations he came across while using the web pages. It is now and again perplexing to just possibly be giving out steps which the rest might have been selling. And we all see we’ve got the writer to thank because of that. All the illustrations you made, the straightforward website navigation, the relationships your site aid to create — it’s all sensational, and it’s leading our son in addition to us believe that that content is cool, and that is particularly serious. Thanks for all the pieces!
    adidas superstar shoes http://www.adidassuperstar.us.com

  60. I precisely desired to thank you so much again. I do not know the things that I could possibly have used without the entire tips shared by you about such field. It was actually an absolute distressing issue in my opinion, however , spending time with a expert tactic you processed the issue forced me to leap for delight. I will be thankful for this work and thus hope you know what a great job your are carrying out educating many people via your blog post. I’m certain you’ve never got to know any of us.
    nmd http://www.adidasnmds.com

  61. 4Jp85Y Many thanks an additional superb write-up. The site else might anyone obtain that types of facts in such an easy way of writing? I get a display in the future, and I am within the hunt for like info.

  62. I appreciate you sharing this blog post. Want more.

    https://genesismining.knoji.com/promo-codes/

  63. I really like and appreciate your blog post.Much thanks again. Much obliged.

    https://www.lipo6blackimportado.com/

  64. Im obliged for the article.Really thank you! Great.

    https://www.youtube.com/watch?v=vZA_yrfO6uU

  65. It as hard to find knowledgeable people in this particular topic, however, you sound like you know what you are talking about! Thanks

  66. Say, you got a nice article post.Thanks Again. Will read on…

    http://www.utopiacon.com/forums/users/esfarmacia/

  67. I wanted to construct a word to thank you for the amazing hints you are giving on this site. My time consuming internet search has at the end of the day been compensated with professional insight to go over with my partners. I ‘d assume that most of us visitors are quite lucky to dwell in a great place with many awesome professionals with interesting tips and hints. I feel really fortunate to have seen your website and look forward to so many more fun moments reading here. Thanks again for a lot of things.
    caterpillar boots http://www.caterpillarboots.us.com

  68. Thanks again for the article.Really looking forward to read more. Awesome.

    https://onlineboostup.com/service/buy-trustpilot-reviews/

  69. I in addition to my buddies came looking at the great thoughts from your web page and so instantly came up with an awful suspicion I had not thanked the web blog owner for them. Those young men ended up as a consequence excited to see all of them and have in effect really been loving them. Appreciate your getting simply thoughtful as well as for getting this kind of notable tips most people are really wanting to learn about. Our sincere apologies for not expressing appreciation to you sooner.
    goyard handbags http://www.goyardhandbags.us.com

  70. Buy Thyroxine Online India 247 Overnightpharmacy Com Celebrex Discount Card Pfizer Does Amoxicillin Have Penicillin In It

  71. I Will have to visit again when my course load lets up аАа’аАТ‚б‚Т€Т nonetheless I am taking your Rss feed so i could read your web blog offline. Thanks.

  72. You might add a related video or a related picture or two to grab readers excited about

  73. Why is there a video response of a baby with harlequin ichtyosis

  74. Im obliged for the blog.Much thanks again. Will read on

  75. My wife and i got quite lucky that John managed to do his basic research through the entire ideas he discovered out of your blog. It’s not at all simplistic just to happen to be giving away strategies many others have been trying to sell. And we discover we’ve got the website owner to appreciate for that. All the illustrations you’ve made, the straightforward website navigation, the relationships you give support to create — it’s got everything excellent, and it’s aiding our son in addition to us understand that idea is excellent, and that’s really serious. Thank you for all the pieces!
    curry 6 shoes http://www.curry-6.us

  76. A big thank you for your post.Really thank you! Cool.

    https://www.elawoman.com/

  77. Im thankful for the post.Really thank you! Great.

  78. Great article.Really thank you! Much obliged.

    https://www.youtube.com/watch?v=zdrWxfxD9Bs

  79. My wife and i have been excited Jordan could round up his researching from the ideas he came across using your web pages. It’s not at all simplistic to just continually be offering helpful hints that other people could have been selling. We really understand we have got the blog owner to be grateful to because of that. Most of the illustrations you have made, the easy site menu, the friendships your site help to foster — it’s got mostly superb, and it’s really facilitating our son and the family consider that this article is fun, and that’s seriously serious. Thank you for all the pieces!
    nike react http://www.nikereact.org

  80. Thanks-a-mundo for the article post. Will read on…

    https://www.youtube.com/watch?v=ZvaSoquZqIg

  81. I must express my passion for your kindness in support of folks who really want assistance with that area. Your personal commitment to getting the message all-around became especially functional and has surely allowed women like me to realize their objectives. Your new insightful advice denotes this much to me and additionally to my peers. Thanks a ton; from each one of us.
    jordan shoes http://www.jordanshoes.org.uk

  82. Thanks so much for providing individuals with a very remarkable opportunity to check tips from here. It really is very great and also stuffed with a lot of fun for me and my office friends to search the blog at minimum 3 times a week to find out the fresh issues you will have. Not to mention, I am always impressed concerning the effective secrets you serve. Some 1 areas on this page are completely the most beneficial I’ve had.
    yeezy boost 350 v2 http://www.yeezyboost-350.uk

  83. Enjoyed every bit of your blog article.Thanks Again.

    http://ae-coupons.blogspot.com/

  84. I needed to send you that tiny remark to be able to thank you very much over again with the pretty knowledge you have documented on this page. This has been certainly seriously generous with you to give extensively what exactly a lot of people could possibly have made available for an ebook to get some bucks on their own, chiefly seeing that you could possibly have tried it in the event you wanted. These tricks also worked to be the good way to realize that the rest have the same interest much like mine to realize much more around this issue. I believe there are thousands of more pleasurable times ahead for folks who looked over your website.
    air jordan http://www.airjordanretro.uk

  85. Very neat article post.Much thanks again. Cool.

    https://www.comprardheanobrasil.com/

  86. I needed to compose you this little bit of word to finally thank you so much the moment again for your personal splendid techniques you have discussed on this site. It is wonderfully generous with you to convey extensively all many of us might have offered for sale for an electronic book to earn some dough for themselves, precisely considering that you could have done it in case you desired. Those advice as well worked like the fantastic way to be certain that some people have the same eagerness just as my very own to find out lots more in respect of this issue. I am certain there are a lot more pleasurable times ahead for those who go through your website.
    lebron 15 http://www.lebron15.net

  87. Appreciate you sharing, great blog article.Much thanks again. Want more.

    https://www.teachmemicro.com/

  88. A lot of thanks for your entire hard work on this blog. Debby enjoys setting aside time for investigations and it’s obvious why. We all learn all of the dynamic way you offer insightful things via the web blog and as well recommend response from the others on this article and our daughter has been discovering a lot of things. Take advantage of the remaining portion of the year. You are doing a fantastic job.
    gucci belt http://www.guccibelt.us.com

  89. Loving the info on this website, you have done outstanding job on the content.

  90. This awesome blog is no doubt interesting and also factual. I have picked up a bunch of handy tips out of it. I ad love to visit it over and over again. Thanks a bunch!

  91. Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Really looking forward to read more. Cool.

  92. Please check out my web site too and let me know what

  93. Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you penning this article and also the rest of the website is very good.

  94. Very good info. Lucky me I came across your site by chance (stumbleupon). I have saved it for later!

  95. Red your website put up and liked it. Have you at any time considered about visitor submitting on other associated blogs similar to your website?

  96. Thank you so much for giving everyone an exceptionally marvellous chance to discover important secrets from this web site. It is often very kind and jam-packed with amusement for me and my office peers to search your website minimum three times weekly to learn the latest guides you have. And definitely, I am also always fulfilled with all the fantastic things you give. Selected 4 points in this post are unquestionably the best we’ve had.
    jordan 12 http://www.jordan12.us.com

  97. Some truly prime content on this website , bookmarked.

  98. Very nice post and right to the point. I don at know if this is really the best place to ask but do you people have any thoughts on where to hire some professional writers? Thanks

  99. You made some decent points there. I looked on the internet for the topic and found most individuals will consent with your blog.

  100. Why would hydrocodone being Schedule III? result in higher prescription rates compared to Schedule II drugs?

  101. Thanks a lot for providing individuals with remarkably breathtaking opportunity to read in detail from this site. It’s usually very ideal plus packed with a great time for me and my office mates to visit your web site at a minimum 3 times weekly to see the latest issues you will have. And definitely, I’m just at all times astounded with the mind-blowing information served by you. Certain 3 tips in this article are in reality the most suitable we have ever had.
    air max 270 http://www.air-max270.com

  102. Thanks a lot for the article post.Thanks Again. Want more.

    https://air-cabs.co.uk/

  103. I together with my friends appeared to be looking at the best things from your site while the sudden came up with a horrible feeling I had not thanked the blog owner for those tips. All of the young men ended up as a result excited to see all of them and have now without a doubt been having fun with those things. Thank you for getting quite considerate and for making a decision on variety of superior ideas most people are really needing to be aware of. Our honest apologies for not saying thanks to you earlier.
    nhl jerseys http://www.nhljerseysshop.us.com

  104. You have made some good points there. I looked on the net to find out more about the issue and found most people will go along with your views on this website.

  105. I needed to post you the bit of note to be able to give many thanks over again about the wonderful ideas you have featured at this time. It’s really particularly generous of you to supply easily what many people could possibly have distributed for an electronic book in order to make some dough for themselves, most notably now that you could possibly have done it in the event you decided. The creative ideas additionally worked like the fantastic way to know that other people online have similar dream just like my own to find out a little more with regard to this issue. I think there are lots of more fun situations in the future for people who looked at your website.
    jordan shoes http://www.shoesjordan.us.com

  106. Oh my goodness! an incredible article dude. Thanks Nonetheless I am experiencing challenge with ur rss . Don抰 know why Unable to subscribe to it. Is there anyone getting identical rss problem? Anyone who is aware of kindly respond. Thnkx
    yeezy boost 350 http://krati.me/htw4d

  107. Im thankful for the blog post. Will read on…

    https://www.viki.com/users/liloseo_489/about

  108. I enjoy you because of every one of your efforts on this site. Ellie really loves engaging in investigation and it’s simple to grasp why. My spouse and i learn all concerning the dynamic way you give informative techniques through the web blog and as well invigorate participation from other ones about this concern then our own princess is undoubtedly discovering a lot of things. Take pleasure in the rest of the year. You’re the one carrying out a great job.
    cheap jordans http://www.cheapjordans.us.org

  109. I intended to draft you a very little remark to be able to say thank you yet again with your superb basics you have documented in this article. It was simply seriously generous with you to offer openly exactly what many people could possibly have sold as an electronic book to get some profit on their own, notably seeing that you might well have done it in the event you desired. These thoughts as well worked to become fantastic way to be sure that other people have the same dreams the same as my own to realize a lot more on the subject of this issue. I’m certain there are many more pleasurable opportunities ahead for those who start reading your blog.
    off white jordan 1 http://www.offwhitexjordan1.com

  110. I and also my pals appeared to be checking the best hints found on your website and so all of the sudden developed a horrible feeling I had not thanked the website owner for them. These guys appeared to be so excited to read them and have now in actuality been loving those things. We appreciate you simply being considerably thoughtful as well as for utilizing this kind of impressive issues millions of individuals are really needing to discover. My very own honest apologies for not expressing appreciation to sooner.
    kobe 9 http://www.kobebasketballshoes.net

  111. I precisely needed to thank you so much again. I’m not certain what I could possibly have tried without the type of creative ideas documented by you regarding such a concern. It actually was a very daunting circumstance for me, nevertheless understanding the well-written approach you treated it forced me to jump for gladness. I’m just happier for this information and expect you really know what a powerful job you were accomplishing teaching the mediocre ones via your web site. Probably you haven’t got to know all of us.
    canada goose jacket http://www.canada-goose.in.net

  112. I really liked your blog post.Really looking forward to read more. Great.

  113. I have to get across my affection for your kindness supporting those who require help on this particular concept. Your personal commitment to passing the solution up and down has been wonderfully significant and has frequently helped associates like me to attain their goals. This useful key points signifies so much a person like me and substantially more to my peers. Thanks a ton; from each one of us.
    nike air max http://www.nikeair-max.us.com

  114. Im obliged for the blog.Much thanks again. Want more.

  115. You are my role models. Many thanks for the post

  116. When are you going to take this to a full book?

  117. A lot of thanks for all of your efforts on this website. My mother take interest in setting aside time for research and it’s really easy to see why. My partner and i hear all concerning the lively means you deliver vital guidelines through your blog and in addition foster contribution from other ones on that area of interest so my child is truly learning a great deal. Have fun with the rest of the new year. Your carrying out a terrific job.
    adidas yeezy boost http://www.yeezyboost.in.net

  118. Looking forward to reading more. Great blog article. Keep writing.

  119. mine. Please shoot me an email if interested. Thank you!

  120. It is best to participate in a contest for among the finest blogs on the web. I all suggest this website!

  121. Spot on with this write-up, I actually assume this website wants rather more consideration. I all probably be once more to learn way more, thanks for that info.

  122. Im obliged for the article.Thanks Again. Will read on

  123. Very informative blog article.Really looking forward to read more. Keep writing.

    https://www.melatoninapuritanspride.com/

  124. very good publish, i definitely love this web site, carry on it

  125. you’ve got an awesome blog here! would you prefer to make some invite posts on my weblog?
    adidas ultra boost http://cbi.as/8oa32

  126. I together with my guys have already been reading through the nice information and facts found on your web blog while before long developed a terrible feeling I had not expressed respect to you for those secrets. Most of the people are actually consequently happy to read all of them and have in effect simply been having fun with these things. Many thanks for indeed being considerably accommodating and then for having certain notable subject matter most people are really eager to understand about. Our own sincere apologies for not saying thanks to sooner.
    supreme outlet http://www.supremeoutlets.us.com

  127. Great, thanks for sharing this blog. Really Cool.

    http://mindhunter.co.kr/

  128. Since the admin of this web page is working,

  129. Thanks again for the blog.Much thanks again. Want more.

  130. Thanks so much for the blog. Much obliged.

    http://omiporn.com/

  131. Thank you for your blog post.Much thanks again. Really Cool.

  132. A round of applause for your blog.Really thank you! Much obliged.

    https://www.youtube.com/watch?v=AX5UGaO5J48

  133. My brother recommended I might like this website. He was totally right. This post actually made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!

  134. Thanks for the article post. Keep writing.

  135. Thanks for sharing, this is a fantastic blog post. Keep writing.

  136. that will be the finish of this write-up. Here you

  137. You have noted very interesting details ! ps decent site. I am going to a special place when I die, but I want to make sure my life is special while I am here. by Payne Stewart.

  138. Muchos Gracias for your blog post. Cool.

  139. Really informative post.Really looking forward to read more. Keep writing.

  140. I think this is a real great blog post.Really thank you!

  141. wow, awesome blog post.Really looking forward to read more. Cool.

    https://www.rmdplay.nl/

  142. It is not my first time to pay a visit this web site, i am visiting this website dailly and take nice facts from here everyday.

  143. Really informative post.Really thank you! Want more.

  144. pretty beneficial material, overall I believe this is worth a bookmark, thanks

  145. Wow! Thank you! I continually wanted to write on my blog something like that. Can I take a fragment of your post to my site?

  146. Really enjoyed this blog.Much thanks again. Cool.

    https://www.linkedin.com/in/ruben-ledesma-jr-7828752

  147. You made some decent factors there. I regarded on the internet for the difficulty and located most individuals will associate with together with your website.

  148. Achat Kamagra Grenoble Buy Viagra India order cialis online Malegra 100 Sildenafil Citrate

  149. Enjoyed every bit of your blog post.Really thank you! Awesome.

    https://www.uspslitebluelogin.net/

  150. I’ve read a few good stuff here. Certainly worth bookmarking for revisiting. I surprise how much effort you put to create such a magnificent informative web site.
    eebest8 fiverr

  151. I truly appreciate this blog post.Really thank you! Awesome.

  152. This is a good tip especially to those new to the blogosphere. Short but very precise info Many thanks for sharing this one. A must read post!

  153. Pink your blog submit and loved it. Have you at any time imagined about visitor publishing on other associated blogs related to your site?

  154. Thank you for your blog.Really thank you! Want more.

Пікір қалдыру

Your email address will not be published.